Dostępna strona kancelarii: czego wymagają BFSG i BaFG i dlaczego dostępność opłaca się także bez obowiązku

Dlaczego dostępność dotyczy kancelarii

Kto szuka kancelarii, często nie jest w najlepszej sytuacji: emerytka, która po śmierci męża musi uregulować spadek, słabo widzi. Klient po wypadku przy pracy obsługuje telefon jedną ręką. Przedsiębiorca z niepełnosprawnością słuchu woli pisać niż dzwonić. Dla nich wszystkich strona internetowa decyduje o tym, czy uda im się nawiązać kontakt, czy klikną dalej, do następnej kancelarii.

Dostępność nie oznacza budowania drugiej, okrojonej wersji strony. Oznacza, że jedna strona działa z czytnikami ekranu, powiększeniem, klawiaturą i sterowaniem głosowym. Większość z tego to solidne rzemiosło, które uwzględnione od początku prawie nie generuje dodatkowych kosztów.

Czego wymagają BFSG i BaFG

Podstawą jest dyrektywa UE 2019/882, czyli Europejski akt o dostępności (European Accessibility Act). Niemcy wdrożyły ją ustawą Barrierefreiheitsstärkungsgesetz (BFSG), Austria ustawą Barrierefreiheitsgesetz (BaFG). Obie dotyczą produktów wprowadzonych do obrotu i usług świadczonych konsumentom po 28 czerwca 2025 roku. Ustawy wyczerpująco wymieniają, co jest objęte, m.in. komputery i smartfony, usługi bankowe dla konsumentów, e-booki, telekomunikację, części transportu pasażerskiego i usługi handlu elektronicznego.

Dla stron internetowych decydujący jest ostatni punkt. Chodzi o usługi świadczone za pośrednictwem strony lub aplikacji drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie konsumenta w celu zawarcia umowy konsumenckiej. Typowym przykładem jest sklep internetowy. Kto jest objęty przepisami, musi spełniać wymogi dostępności i udostępniać informacje o tym, jak usługa je spełnia. Przestrzeganie przepisów kontroluje w Niemczech organ nadzoru rynku krajów związkowych, a w Austrii Sozialministeriumservice.

Czy Państwa strona jest objęta przepisami?

Strona kancelarii, która informuje o obszarach działalności, zespole i kontakcie, nie jest handlem elektronicznym w rozumieniu tych ustaw: nie zawiera się przez nią umowy, zlecenie powstaje w rozmowie. Inaczej może być, gdy konsumenci zawierają odpłatną umowę bezpośrednio na stronie. Gdzie dokładnie przebiega granica, sądy jeszcze nie rozstrzygnęły. Poniższa ocena jest więc orientacją, a nie poradą prawną.

Jeśli Państwa kancelaria zatrudnia więcej niż dziewięć osób i pozwala konsumentom zawierać umowy online, warto zweryfikować tę ocenę, najlepiej na podstawie wytycznych właściwych ministerstw i urzędów. W Austrii dodatkowo Bundes-Behindertengleichstellungsgesetz (federalna ustawa o równouprawnieniu osób z niepełnosprawnościami) zakazuje dyskryminacji w dostępie do usług dostępnych publicznie. Niezależnie od obowiązku: jeśli i tak przebudowują Państwo stronę, na przykład przy relaunchu, warto od razu zaplanować dostępność.

Dlaczego to się mimo wszystko opłaca

• Więcej klientów: niepełnosprawność wzroku i słuchu, drżenie rąk, trudności z czytaniem i koncentracją są częste, a z wiekiem jeszcze częstsze. Kto nie może przeczytać, co Państwo oferują, nie zadzwoni.
• Starsi klienci: prawo spadkowe, opieka, emerytury, przekazanie firmy, testament u notariusza: wiele tematów kancelarii dotyczy osób po sześćdziesiątce, które zmagają się z małą szarą czcionką i maleńkimi przyciskami.
• Smartfon i codzienność: kontrast pomaga w słońcu, duże przyciski przy obsłudze kciukiem, napisy w pociągu bez słuchawek. Więcej w poradniku o mobilnej stronie kancelarii.
• Wyszukiwarki i asystenci AI: Google nie traktuje dostępności jako osobnego czynnika rankingowego. Ale porządne nagłówki, opisowe teksty linków, teksty alternatywne i prawdziwy tekst zamiast tekstu na obrazkach pomagają maszynom zrozumieć stronę tak samo jak ludziom.
• Profesjonalne wrażenie: kancelaria, która starannie dba o język i formę, pokazuje to także na swojej stronie.

Najważniejsze wymagania WCAG

Miarą techniczną są wytyczne Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) konsorcjum W3C. Europejska norma EN 301 549, na której opierają się ustawy, odsyła do WCAG 2.1 na poziomie AA; nowsza wersja WCAG 2.2 z 2023 roku dodaje kilka kryteriów, m.in. dotyczących wielkości obszarów klikalnych. Kto kieruje się wersją 2.2 AA, jest po bezpiecznej stronie. Poniższe punkty obejmują większość typowych stron kancelarii.

Należy do tego także zrozumiały język, choć poziom AA reguluje go tylko pośrednio. Proszę objaśniać pojęcia takie jak Verlassenschaftsverfahren (austriackie postępowanie spadkowe), odliczenie podatku naliczonego czy poświadczenie notarialne przy pierwszym użyciu, pisać krótkimi zdaniami i stawiać najważniejszą informację na początku. Korzystają na tym wszyscy, nie tylko osoby z trudnościami w czytaniu.

Formularze, pliki PDF i filmy

Większość barier na stronach kancelarii nie tkwi w tekście, lecz w elementach, za pomocą których klienci mają coś zrobić.

• Formularze kontaktowe: każde pole ma widoczną etykietę, a nie tylko szary tekst zastępczy. Pola obowiązkowe są tak oznaczone, komunikaty o błędach mówią słowami, czego brakuje. CAPTCHA ze zniekształconymi literami wyklucza wiele osób; istnieją alternatywy o mniejszych barierach. Wskazówki dotyczące całej strony są w poradniku o stronie kontaktowej.
• Rezerwacja terminów online: kalendarzy zewnętrznych dostawców często nie da się obsłużyć klawiaturą. Proszę to sprawdzić przed osadzeniem i zawsze podawać telefon i e-mail jako alternatywę. Więcej w poradniku o terminach online.
• Pliki PDF: pełnomocnictwa, listy kontrolne do zeznania podatkowego czy informatory o zakładaniu firmy powinny być eksportowane jako otagowane pliki PDF ze strukturą. Zeskanowana kartka jest dla czytnika ekranu pusta. Jeszcze lepiej: ważne treści bezpośrednio jako strona internetowa.
• Filmy i podcasty: filmy potrzebują napisów, nagrania audio transkrypcji. Pomaga to także wszystkim, którzy oglądają bez dźwięku. Zob. wideo i podcast dla kancelarii.
• Banery cookies i wyskakujące okna: muszą dać się zamknąć klawiaturą i nie mogą „uwięzić” czytnika ekranu. Najprościej mieć stronę, która w ogóle nie potrzebuje banera; zob. baner cookies.

Deklaracja dostępności i informacja zwrotna

Kto podlega BFSG lub BaFG, musi w dostępnej formie poinformować, jak usługa spełnia wymogi, w Niemczech zgodnie z § 14 BFSG w związku z załącznikiem 3. Zwykle służy temu osobna podstrona „Dostępność”, podlinkowana w stopce obok impressum i polityki prywatności.

Także bez obowiązku krótka, uczciwa deklaracja ma sens: co zostało wdrożone, czego jeszcze brakuje i jak się z Państwem skontaktować, gdy coś nie działa? Proszę nie obiecywać pełnej zgodności, której Państwo nie sprawdzili. Fałszywe zapewnienie jest gorsze niż otwarta lista znanych ograniczeń.

Dostępność na miejscu: sama kancelaria

Dla wielu klientów najważniejszym pytaniem nie jest strona, lecz: czy w ogóle do Państwa wejdę? Kancelarie w starych kamienicach ze stopniem przy wejściu i bez windy na trzecim piętrze to w Wiedniu, Grazu, Monachium czy Lipsku nic niezwykłego. To nie wada, o ile mówią Państwo o tym uczciwie i proponują rozwiązanie.

• Dostęp: wejście bez stopni lub ich liczba, winda i szerokość drzwi, dzwonek na osiągalnej wysokości
• Na miejscu: toaleta dla osób z niepełnosprawnościami, parking w pobliżu, przystanek z windą
• Komunikacja: umawianie terminów e-mailem lub przez formularz, nie tylko telefonicznie, konsultacje wideo, spotkania po uzgodnieniu w innych pomieszczeniach lub w domu klienta, jeśli pozwalają na to Państwa zasady zawodowe i charakter sprawy
• Wsparcie: osoby towarzyszące mile widziane; tłumacz języka migowego na życzenie, jeśli mogą go Państwo zorganizować

Te same informacje należy umieścić w profilu firmy w Google: są tam osobne atrybuty dla wejścia, parkingu, windy i toalety dostępnych dla wózków. Jak dbać o profil, wyjaśnia poradnik o profilu Google. Dla notariuszy: takie informacje są rzeczowe i dlatego nie budzą wątpliwości nawet w wąskich granicach ich prawa zawodowego.

Samodzielny test w 15 minut

Pełny audyt według WCAG wymaga specjalistów. Największe problemy znajdą jednak Państwo sami, bez specjalnego oprogramowania: