Samodzielny biegły rewident w Austrii: powołanie, APAB i pierwsze zlecenia

Dwa odrębne uprawnienia: KSW i APAB

Publiczne powołanie przez KSW czyni Państwa biegłym rewidentem (Wirtschaftsprüfer:in). Mogą Państwo wtedy wykonywać wszystkie czynności według § 3 WTBG 2017: dobrowolne badania z opinią i bez niej, księgowość i obsługę płac, doradztwo bilansowe i z zakresu rachunkowości, doradztwo restrukturyzacyjne, opinie biegłego i zadania powiernicze. Rdzeń obszaru zastrzeżonego stanowią prace wymagające usługi atestacyjnej niezależnego biegłego.

Przy ustawowo wymaganych badaniach sprawozdań finansowych samo powołanie nie wystarcza. Tu zastosowanie ma Abschlussprüfer-Aufsichtsgesetz (APAG): przed pierwszym badaniem zgłaszają Państwo swoją działalność w APAB i wnioskują o tymczasowe zaświadczenie (§ 36 APAG). APAB jest niezależną instytucją prawa publicznego z siedzibą w Wiedniu i prowadzi publiczny rejestr biegłych rewidentów i firm audytorskich. Kto więc planuje badać sprawozdania spółek AG lub średnich GmbH, powinien od początku uwzględniać obie procedury.

Droga do powołania w pięciu etapach

Jeżeli od egzaminu minęły ponad cztery lata, w tym czasie nie pracowali Państwo przeważnie w zawodzie i nie mogą Państwo wykazać doskonalenia zawodowego za dwa poprzednie lata kalendarzowe, trzeba powtórzyć ustną część egzaminu (§ 46 ust. 3). Kto po zdaniu egzaminu zostaje na razie w dużej firmie audytorskiej, nic więc nie traci, o ile praca merytorycznie pasuje.

Warunki ogólne i pierwsze koszty

Poza egzaminem zawodowym § 8 ust. 1 WTBG 2017 wymaga pełnej zdolności do czynności prawnych, szczególnej wiarygodności, uporządkowanej sytuacji majątkowej, ważnego ubezpieczenia OC od szkód majątkowych i siedziby zawodowej. Siedziba zawodowa to miejsce, w którym faktycznie prowadzą Państwo kancelarię. Musi być znana KSW i widnieje na publicznej liście.

Konkretne stawki składek znajdą Państwo w strefie członkowskiej KSW. Trzeba też zaplanować doskonalenie zawodowe: 120 godzin w ciągu trzech lat, co najmniej 30 godzin rocznie. Kto ma zaświadczenie APAB jako biegły rewident, musi według jej zasad doskonalenia wykazać z tego co najmniej 60 godzin z rachunkowości i rewizji. Zgłoszenie składa się do 31 marca następnego roku.

Ubezpieczenie OC: suma minimalna to tylko dolna granica

§ 11 ust. 3 WTBG 2017 wymaga ubezpieczenia OC od szkód majątkowych z sumą co najmniej 72 673 € na jedno zdarzenie, także dla spółek. Ważniejszy jest jednak § 77 ust. 1: zleceń, które co do podstawy lub wysokości nie są objęte ubezpieczeniem, nie wolno przyjmować.

Dla badań ustawowych oznacza to: odpowiedzialność biegłego rewidenta jest według § 275 ust. 2 UGB ograniczona do 2 mln € przy małych i średnich spółkach, a przy dużych do 4, 8 lub 12 mln €. Ochrona znacznie poniżej tych kwot nie pasuje do zlecenia badania tej wielkości. Warto zebrać oferty kilku ubezpieczycieli i sprawdzić, czy wchodzi w grę ubezpieczenie nadwyżkowe (Excedentenversicherung) przez KSW (§ 152 ust. 2 pkt 11).

Kancelaria jednoosobowa czy firma audytorska

Wiele osób zaczyna jako przedsiębiorca jednoosobowy pod własnym nazwiskiem. Spółka jest możliwa we wszystkich formach spółek osobowych i kapitałowych, które można wpisać do Firmenbuch (§ 54 WTBG 2017), najczęściej jako GmbH lub OG. Spółka wymaga osobnego uznania przez KSW (§§ 65 i nast.) i musi stale spełniać kilka warunków:

• Większość zarządu stanowią osoby uprawnione, a w firmach audytorskich większość jest uprawniona do podpisywania opinii z badania (§ 52).
• Większość kapitału i praw głosu należy do osób uprawnionych (§ 53).
• Firma zawiera nazwę wykonywanego zawodu, na przykład „Muster Wirtschaftsprüfungs GmbH” lub „Muster Wirtschaftsprüfungs- und Steuerberatungs GmbH” (§ 55).
• Opinie z badania podpisują wyłącznie uprawnieni biegli rewidenci (§ 57).
• Oddziały są dopuszczalne, ale muszą nimi kierować osoby uprawnione i trzeba je zgłosić w KSW (§ 74).

Ogólne kroki przy zakładaniu kancelarii, od numeru podatkowego po konto bankowe, podsumowuje artykuł Jak założyć kancelarię w Austrii. Tutaj chodzi o to, co specyficzne dla rewizji.

Dlaczego tak wielu jest też doradcami podatkowymi

W Austrii doradztwo podatkowe nie należy do uprawnień biegłych rewidentów. § 3 WTBG 2017 wymienia badania, księgowość, obsługę płac i doradztwo bilansowe, ale nie ogólne doradztwo podatkowe, które według § 2 przysługuje doradcom podatkowym (Steuerberater:innen). Doradztwo prawne i reprezentacja przed urzędami są dopuszczalne tylko wtedy, gdy wiążą się bezpośrednio z pracami Wirtschaftstreuhand dla tych samych zleceniodawców.

Kto chce, by mała kancelaria się utrzymała, często łączy więc oba uprawnienia i występuje jako WP/StB. Bieżąca obsługa podatkowa i księgowa daje przewidywalne miesięczne przychody, a badania dochodzą sezonowo. Proszę jednak pamiętać: przy badaniu ustawowym nie wolno jednocześnie uczestniczyć w prowadzeniu ksiąg ani sporządzaniu badanego sprawozdania (zasady bezstronności z §§ 271 i nast. UGB). Zlecenia badania i doradztwa muszą być więc wyraźnie rozdzielone. Drogę do kancelarii doradztwa podatkowego opisuje artykuł Biuro doradztwa podatkowego w Austrii.

Przed pierwszym badaniem ustawowym: APAB i kontrola jakości

Zgłoszeniem w APAB wykazują Państwo swoje uprawnienie zawodowe i wewnętrzne zasady zapewnienia jakości (§ 23 APAG). Następnie odbywa się kontrola jakości (Qualitätssicherungsprüfung) prowadzona przez uznanych kontrolerów jakości, oparta na ryzyku i przeprowadzana co najmniej co sześć lat (§ 25 ust. 2). APAB rozstrzyga w drodze decyzji o zaświadczeniu, które jest terminowe i widnieje w publicznym rejestrze. Do badania sprawozdań zrównoważonego rozwoju ustawa od czasu Nachhaltigkeitsberichtsgesetz (BGBl. I Nr. 6/2026) wymaga dodatkowych okresów praktyki (§ 45a WTBG 2017) i odpowiedniego zaświadczenia.

Skąd biorą się pierwsze zlecenia

Obowiązek badania według § 268 UGB dotyczy w szczególności spółek akcyjnych i GmbH, które nie są małe lub mają obowiązek powołania rady nadzorczej. Od 2024 r. GmbH uznaje się za małą, jeśli nie przekracza dwóch z trzech progów: 6,25 mln € sumy bilansowej, 12,5 mln € obrotu, 50 pracowników średniorocznie. Dla nowej kancelarii duże spółki rzadko są pierwszym celem. Bardziej realne są:

• Stowarzyszenia (Vereine) ze zwykłymi przychodami lub wydatkami powyżej 3 mln € w dwóch kolejnych latach albo z darowiznami powyżej 1 mln € (§ 22 ust. 2 VerG)
• Badania dobrowolne i przeglądy, na przykład na życzenie banków, wspólników lub przy zmianie właściciela
• Zaświadczenia dla instytucji przyznających dotacje i kredytodawców
• Opinie restrukturyzacyjne i badanie planów restrukturyzacji
• Opinie sądowe z zakresu księgowości i bilansów lub wyceny przedsiębiorstw

Ważne na start: polecenia w tym zawodzie rzadko pochodzą od osób prywatnych, częściej od doradców podatkowych, adwokatów, banków i związków branżowych. Te osoby polecające sprawdzają Państwa kancelarię w internecie, zanim przekażą dalej Państwa nazwisko. Prowizje za pośrednictwo w zleceniach są przy tym niedozwolone (§ 84 WTBG 2017). Co jest dozwolone w komunikacji, wyjaśnia artykuł Reklama biegłych rewidentów w Austrii.

Strona internetowa kancelarii audytorskiej

Fraza „Wirtschaftsprüfer” z nazwą miejscowości jest wyszukiwana stosunkowo rzadko. Państwa strona jest więc nie tyle narzędziem pozyskiwania nowych klientów przez Google, co potwierdzeniem: kto dostał Państwa polecenie, chce w kilka minut zobaczyć, kim Państwo są, jakie mają uprawnienia i dla jakich firm pracują. Dobre strony pokazują:

Co musi znaleźć się w Impressum, wyjaśnia artykuł Impressum dla biegłych rewidentów w Austrii. Jakich jeszcze podstron i tekstów potrzebuje strona kancelarii, opisuje artykuł Treści strony internetowej. Gotowa strona u nas kosztuje 1800 € netto, z systemem zarządzania treścią 3600 € netto, do tego 30 € netto miesięcznie za hosting. Jak wypada to na tle rynku, pokazuje artykuł Ile kosztuje strona internetowa kancelarii?. Obecność w sieci warto uzupełnić zadbanym profilem firmy w Google w kategorii „Wirtschaftsprüfer” i aktualnym wpisem w rejestrze członków KSW.