Reklama doradców podatkowych w Niemczech: § 57a StBerG i § 9 BOStB w praktyce

§ 57a StBerG: co naprawdę znaczy „rzeczowo”

Kto czyta tekst ustawy po raz pierwszy, myśli o suchych listach usług szarą czcionką. Nakaz rzeczowości nie jest aż tak wąski. Federalny Trybunał Sprawiedliwości (Bundesgerichtshof) orzekł w 2009 roku, że doradcy podatkowi nie muszą ograniczać się do suchych faktów. Dozwolone są także środki reklamowe przyciągające uwagę, o ile nie naruszają dobra wspólnego (BGH, wyrok z 29.07.2009, I ZR 77/07). Według tego wyroku nawet listy reklamowe do osób, które jeszcze nie są klientami, nie były z góry niedozwolone.

Niedozwolone w tej samej sprawie było co innego: ogólnikowe deprecjonowanie cen i jakości innych doradców podatkowych. Pokrywa się to z regulaminem zawodowym: rzeczowość i koleżeńskość idą w parze, nierzeczowe ataki na kolegów są wykluczone (§ 7 Abs. 1 BOStB). Formuła dla praktyki: mogą Państwo się wyróżniać, informować i pokazywać swoje mocne strony, ale nie wolno oczerniać innych, twierdzić nieprawdy ani zabiegać o konkretne zlecenie.

§ 9 BOStB: określenia i ogłaszanie się

Regulamin zawodowy Bundessteuerberaterkammer (Berufsordnung, BOStB) został ostatnio zmieniony uchwałą zgromadzenia statutowego (Satzungsversammlung) z 22 września 2026 roku, opublikowaną 27 października 2026. Zasady reklamy w § 9 w istocie pozostały takie same. Regulują one przede wszystkim, jak mogą się Państwo określać.

Urzędowe określenia mogą stać bezpośrednio obok nazwiska: tytuł zawodowy według § 43 StBerG, stopnie akademickie, tytuły Fachberater für Internationales Steuerrecht oraz für Zölle und Verbrauchsteuern (międzynarodowe prawo podatkowe; cła i akcyzy), „Landwirtschaftliche Buchstelle” (księgowość rolnicza), a u osób z podwójnym zawodem także tytuły Fachanwalt. Tytuły Fachberater nadawane przez stowarzyszenie doradców podatkowych (Steuerberaterverband) nie są urzędowe i nie mogą pojawiać się jako dodatek do tytułu zawodowego (BFH, wyrok z 23.02.2010, VII R 24/09). Dobrze sprawdzą się na stronie zespołu w osobnym akapicie „Szkolenia”.

Zakaz zabiegania o pojedyncze zlecenie

Druga część § 57a StBerG to właściwa różnica w porównaniu ze zwykłą reklamą firm. Ogólne informacje o kancelarii są dozwolone, natomiast celowe zwrócenie się do osoby, by uzyskać określone, już rozpoznawalne zlecenie, nie. Granica nie zawsze jest w konkretnym przypadku ostra; poniższe przykłady pokazują kierunek.

• Raczej dozwolone: okólnik do przedsiębiorców w Państwa mieście z informacją o usługach dla małych firm; wykład w centrum dla zakładających firmy; strona docelowa „doradztwo podatkowe dla właścicieli instalacji fotowoltaicznych”.
• Problematyczne: list do firmy, o której kontroli podatkowej (Betriebsprüfung) przeczytali Państwo w gazecie, z ofertą przejęcia reprezentacji; zwracanie się do spadkobierców krótko po śmierci bliskiej osoby z ofertą zeznania w podatku od spadków.
• W odniesieniu do obecnych klientów: informacje dla obecnych klientów o nowych usługach albo zmianach w przepisach są powszechne i bezproblemowe.

Nazwa kancelarii, domena i określenia regionalne

Przy nazwie kancelarii i domenie możliwe jest więcej, niż często się zakłada. Senat ds. doradców podatkowych przy BGH nie uznał domeny „steuerberater-suedniedersachsen.de” za wprowadzającą w błąd ani niedozwoloną reklamę (BGH, wyrok z 01.09.2010, StbSt (R) 2/10). Domena regionalna z nazwą zawodu jest więc możliwa. Proszę jednak zadbać, by nazwa i domena nie sprawiały fałszywego wrażenia wielkości lub wyjątkowej pozycji.

Określenie „Steuerberatungsgesellschaft” (spółka doradztwa podatkowego) jest zarezerwowane dla spółek, w których większość praw głosu i zarząd należą do doradców podatkowych (§ 55g StBerG). Kto bez uprawnień oferuje doradztwo podatkowe, działa nie tylko sprzecznie z prawem zawodowym, ale też nieuczciwie: BGH uznał reklamę londyńskiej spółki LLP bez członków uprawnionych w Niemczech za nieuczciwą i wprowadzającą w błąd (BGH, wyrok z 10.12.2020, I ZR 26/20).

Reklama honorariami i pierwszą poradą

Informacje o cenach na stronie są dozwolone, ale muszą być zgodne z rozporządzeniem o wynagrodzeniu doradców podatkowych (Steuerberatervergütungsverordnung, StBVV). Od 1 lipca 2025 roku zniknęły dawne ograniczenia dla wynagrodzeń ryczałtowych, przez co pakiety stały się prostsze. Kto odchodzi od wynagrodzenia ustawowego, potrzebuje umowy o wynagrodzeniu w formie tekstowej (§ 4 StBVV). Reklamowany pakiet jest więc ofertą, którą trzeba pisemnie uzgodnić w ramach zlecenia.

Za pierwszą poradę dla konsumentów obowiązuje górny limit 190 euro (§ 21 Abs. 1 StBVV). Mogą więc Państwo reklamować: „Pierwsza porada dla osób prywatnych: najwyżej 190 euro netto, plus VAT.” Czy i jak można reklamować bezpłatną pierwszą poradę, oceniane jest różnie; proszę wyjaśnić to wcześniej z izbą doradców podatkowych (Steuerberaterkammer). Wynagrodzenie zależne od wyniku jest dopuszczalne tylko wyjątkowo w pojedynczych przypadkach (§ 9a StBerG) i dlatego nie nadaje się na przekaz reklamowy.

Opinie, pieczęcie i rankingi

Kto pokazuje opinie na stronie, np. przez widżet Google albo ProvenExpert, musi podać, czy i jak sprawdzane jest, że pochodzą od prawdziwych klientów (§ 5b Abs. 3 UWG). Fałszywe lub kupione opinie oraz twierdzenie, że opinie zostały sprawdzone, choć to nieprawda, są zawsze niedozwolone (załącznik do § 3 Abs. 3 UWG, nr 23b i 23c). Ponieważ odpowiadają Państwo także za sprzeczną z zasadami zawodu reklamę przez osoby trzecie, którą Państwo zlecają lub tolerują (§ 9 Abs. 1 BOStB), dotyczy to również agencji, które „organizują” opinie.

Tajemnica zawodowa sięga daleko: obejmuje wszystko, o czym dowiedzieli się Państwo przy wykonywaniu zawodu (§ 57 Abs. 1 StBerG), a jej naruszenie jest karalne według § 203 StGB (Strafgesetzbuch). Już samo potwierdzenie relacji z klientem w publicznej odpowiedzi może być nadmiarem. Jak zbudować i prowadzić profil w Google, opisuje artykuł Profil firmy w Google dla kancelarii.

Telefon, e-mail, newsletter i media społecznościowe

Do zasad UWG zawsze dochodzi § 57a StBerG: nawet dozwolony telefon do firmy nie może być nakierowany na konkretne pojedyncze zlecenie. Newsletter z informacjami dla klientów to natomiast dokładnie ta forma rzeczowego informowania, o którą chodzi w ustawie; przy zapisie proszę korzystać z procedury double opt-in. Na LinkedIn, Instagramie czy w Google Ads obowiązują te same kryteria co na stronie: artykuły fachowe, kulisy pracy zespołu i ogłoszenia na hasła takie jak „Steuerberater Dresden Freiberufler” są bezproblemowe.

Co grozi za naruszenia

Naruszenia § 57a StBerG mogą jednocześnie stanowić naruszenie prawa konkurencji (§ 3a UWG). Wezwanie do zaprzestania (Abmahnung) mogą wysłać konkurenci, stowarzyszenia, a także izby doradców podatkowych, które jako korporacje zawodowe mają legitymację procesową (§ 8 Abs. 3 UWG). Obok tego istnieją środki z prawa zawodowego: upomnienie przez zarząd izby (Rüge, § 81 StBerG), a w poważnych przypadkach postępowanie przed sądem zawodowym. Prowizje za pośrednictwo w zleceniach są niezależnie od tego zakazane (§ 9 StBerG), więc premie za polecenie nie wchodzą w grę.

Obowiązkowe informacje na Państwa stronie to osobny temat: zob. Impressum dla doradców podatkowych w Niemczech. Jak stać się widocznym lokalnie w wyszukiwarce, opisuje artykuł Lokalne SEO dla kancelarii.